Từ hàng chục năm trở lại đây, dựa vào tiềm năng thổ nhưỡng, điều kiện thời tiết thuận lợi, anh nông dân Vàng A Lai ở xã Sin Suối Hồ vươn lên phát triển kinh tế gia đình từ mô hình trồng hoa địa lan.
Nhận thấy tiềm năng kinh tế của cây địa lan, một loài cây hợp với khí hậu và thổ nhưỡng tại Sin Suối Hồ, anh Vàng A Lai quyết tâm phát triển mô hình kinh tế từ giống cây này. Những năm đầu mới thử nghiệm, anh chỉ trồng vài chục gốc. Sau vài năm, khi đã có kinh nghiệm trồng địa lan, anh Lai phát triển mô hình này, nhân giống ra cả trăm chậu trên mảnh đất cha ông để lại tại bản Sin Suối Hồ. Nhờ phát triển loại cây cho thu nhập cao vào dịp giáp tết cùng với các nguồn thu khác, kinh tế gia đình anh Lai ngày một khởi sắc.
Với phương châm không cho đất nghỉ, tận dụng tối đa sự màu mỡ và điều kiện thổ nhưỡng, anh Lai đã đầu tư thời gian công sức chăm bón địa lan trên diện tích hơn 1ha đất vườn của gia đình. Mỗi dịp chuẩn bị đón Tết, khách đến với du lịch cộng đồng Sin Suối Hồ, do yêu thích loài cây hoa này mà khách đặt mua ngay trong chuyến du lịch của mình. Do địa lan là giống hoa chịu được thời tiết lạnh sâu, ra hoa đẹp và bền nên được nhiều người săn đón mang về trang trí nhà cửa trong ngày đầu xuân hoặc cũng có người mua làm quà tết cho người thân, bạn bè. Hiện nay, do nhu cầu của người dân trong tỉnh cũng như các tỉnh lân cận yêu chuộng trang trí nhà trong dịp tết bằng các chậu địa lan đẹp nên các thương lái tìm đến các gia đình trồng địa lan trên Sin Suối Hồ trong đó có gia đình anh Lai, thu mua cả vườn mang đi tiêu thụ.
Theo ước tính của anh Lai, thu nhập từ việc trồng, chăm sóc và kinh doanh cây địa lan vừa mang lại giá trị tinh thần, vừa tăng thu nhập cho gia đình gấp nhiều lần trồng cây truyền thống như lúa, ngô. Cũng theo anh Lai, trồng cây địa lan ít tốn công sức và chi phí hơn các loại cây khác.
Dạo một vòng quanh bản Sin Suối Hồ, chúng tôi thấy không chỉ có gia đình anh Lai phát triển kinh tế từ cây địa lan, mà có tới gần một nửa các hộ trong bản phát triển mô hình kinh tế này. Ông Vàng A Chỉnh – Trưởng bản Sin Suối Hồ cho biết: Trước kia, mỗi khi tháng chạp đến, áp lực kinh tế với mỗi gia đình rất lớn. Tết đến, nhiều khoản phải chi tiêu, nhiều gia đình không có tiền mua sắm quần áo mới cho con cái, không có tiền ăn Tết nên phải bán ngô, bán thóc trong nhà. Khoảng chục năm trở lại đây, khi mô hình kinh tế gia đình từ cây địa lan trên bản Sin Suối Hồ phát triển, thì mọi gia đình chờ đợi cái Tết nguyên đán một cách hồ hởi hơn. Nhà nhà đón Tết mà không phải lo con cái thiếu cái ăn, cái mặc như trước nữa.
Theo anh Lai, cây địa lan là cây trồng lâu năm tại xã Sin Suối Hồ. Loại cây này dễ nhân giống, dễ chăm sóc và mức chi phí ban đầu không cao nhưng lại cho thu nhập lớn hơn các loại cây trồng khác trên địa bàn. Tôi thường tận dụng trấu sát ra từ vỏ thóc và phân trâu ủ mục là chất dinh dưỡng nuôi cây đồng thời cũng là để giữ ấm cho cây. Hiện tại gia đình tôi đang có 600 gốc địa lan dự cho thu nhập khoảng 500 triệu đồng vào tháng chạp âm lịch. Anh Lai cũng cho biết, trong những năm tới bản thân anh tiếp tục học tập kinh nghiệm trồng, chăm sóc địa lan từ các hộ trong bản để cho cây phát triển mạnh hơn, nhiều bông, bông trường hơn.
Nhìn dáng người nhỏ nhắn nhưng rắn rỏi của anh Lai đang chăm sóc từng gốc địa lan trong điều kiện thời tiết lạnh xuống tới 3 – 40C trên núi cao Sin Suối Hồ những ngày đầu năm mới 2026 này, chúng tôi vô cùng trân quý và biết ơn những người nông dân đã không quản khó khăn, gian khổ để sáng tạo làm đẹp cho đời. Nhưng hơn hết tất cả là anh tạo dựng cho gia đình mình có được công việc tại nhà đem lại nguồn thu nhập ổn định, vững chắc.
Bên cạnh việc phát triển kinh tế từ cây thương phẩm địa lan, anh Lai còn kết hợp trồng đào, mắc ca, táo mèo, khoai sâm, chăn nuôi gà, lợn,… Những năm gần đây, nhờ công tác tuyên truyền của chính quyền địa phương đến từng gia đình trên núi cao này mà gia đình anh Lai đã mạnh dạn đầu tư vốn phát triển mô hình du lịch cộng đồng ngay trên mảnh đất của gia đình. Anh cho xây dựng 3 căn phòng nghỉ khép kín cho khách du lịch với tổng diện tích mỗi căn khoảng 20m2; 1 nhà hàng với nhiều dịch vụ để phục vụ khách du lịch, 1 căn nhà cộng đồng rộng hơn 100m2, 1 quán Coofe Gió, tất cả đều được xây dựng bằng gỗ phun sơn đẹp mắt. Thiết kế theo lối kiến trúc mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông, thân thiện với môi trường này được bà con người Mông ưa chuộng từ xa xưa. Với lối kiến trúc này, du khách đến Sin Suối Hồ không chỉ được trải nghiệm ẩm thực an toàn, ngon, sạch trên núi cao mà còn được tận hưởng không gian trong lành, thanh bình, yên ả làm dịu đi bao xô bồ, ồn ào nơi phố thị phồn hoa. Cũng chính vì lẽ đó mà mô hình du lịch cộng đồng của gia đình anh Lai ít khi vắng khách.
Anh Vàng A Chỉnh, Trưởng bản Sin Suối Hồ cho biết: gia đình anh Vàng A Lai ban đầu phát triển kinh tế từ mô hình trồng cây địa lan, kết hợp phát triển dịch vụ du lịch cộng đồng cho thu nhập ổn định vươn lên làm giàu. Chính quyền địa phương rất khuyến khích các gia đình phát triển kinh tế từ thế mạnh về khí hậu và thổ nhưỡng của địa phương. Đặc biệt, cấp ủy, chính quyền địa phương đã có quyết sách coi trọng việc phát triển kinh tế gia đình từ cây lan. Trong tương lai, chúng tôi tiếp tục coi cây địa lan là một trong những sản phẩm chủ lực của địa phương.
Rời Sin Suối Hồ trong điều kiện thời tiết giá lạnh, nhìn khu vườn địa lan đang vươn những cành nụ dài xanh non cong vút trên mỗi chậu với muôn ngàn nụ hoa đang ngậm sương chờ xuân sang bung nở cánh hoa dịu dàng thắm sắc dự một mùa địa lan mang đến nhiều niềm vui trong xuân mới cho mỗi gia đình trên bản cao trên vũng biên viễn Sin Suối Hồ.
THANH TÁM
Xem thêm:
Mùa xuân của những người “gieo chữ” – Hà Minh Hưng