Lai Châu có 11 xã biên giới, chủ yếu là dân tộc thiểu số sinh sống. Với chiều dài 265,165km đường biên giới, Lai Châu xác định Nhân dân là cầu nối quan trọng giữa Đảng, chính quyền trong chiến lược bảo vệ chủ quyền và an ninh vùng biên.
Có địa bàn khá phức tạp, trình độ dân trí chưa cao, nhiều phong tục tập quán lạc hậu vẫn tồn tại nhưng nhiều năm qua, Bộ đội Biên phòng (BĐBP) tỉnh Lai Châu đã làm tốt công tác bảo vệ đường biên, mốc giới, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. bằng nhiều cách làm hay, sáng tạo. Trong đó, việc vận động nhân dân cũng tham gia tuần tra, bảo vệ đường biên, mốc giới được bà con nhân dân đồng tình ủng hộ, họ coi đó vừa là trách nhiệm vừa là nghĩa vụ. Theo ông Sì Hu Phạ, Trưởng bản Thu Lũm: với người dân sống ở vùng biên giới, cột mốc là biểu tượng thiêng liêng, vì vậy khi được cán bộ, chiến sĩ BĐBP vận động, hướng dẫn, mọi người đều chủ động sắp xếp công việc nương rẫy để tham gia.
Không chỉ ở Thu Lũm, mà đa số người dân sống ở khu vực biên giới đều hiểu rất rõ đường biên giới, cột mốc giới không chỉ là ranh giới lãnh thổ mà còn là biểu tượng của sự thiêng liêng, chủ quyền quốc gia. Những năm qua, với sự chung sức của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của người dân, và lực lượng bộ đội biên phòng tỉnh Lai Châu, biên giới quốc gia được bảo vệ vững chắc, mang lại sự bình yên cho nhân dân, tạo điều kiện phát triển kinh tế – xã hội.
Để bảo vệ vững chắc vùng đất biên cương, những năm qua tỉnh Lai Châu đã triển khai đồng bộ nhiều mô hình, giải pháp vận động toàn dân tham gia bảo vệ đường biên, mốc giới, xây dựng cơ sở chính trị địa bàn vững mạnh, tạo sức mạnh tổng hợp trong quản lý, bảo vệ, xây dựng đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác, cùng phát triển. Trong đó, có thể kể đến hệ thống loa phát thanh được các Đồn Biên phòng trên địa bàn tỉnh sử dụng để tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước đến với người dân. Theo ông Trần Quang Kháng – Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lai Châu, hiện cả tỉnh có 114 trạm truyền thanh cơ sở với hơn 1.000 cụm loa, trong đó 77 đài đã ứng dụng công nghệ thông tin – truyền thông. Tỷ lệ người dân tộc thiểu số được tiếp cận với phát thanh, truyền hình đạt trên 97%. Nhờ những thông tin kịp thời, dễ nghe, dễ nhớ ấy, người dân càng chủ động chung tay giữ gìn đường biên, mốc giới, trở thành những “cột mốc sống” góp phần cùng BĐBP bảo vệ sự bình yên nơi phên dậu của Tổ quốc.
Công tác tuyên truyền còn được triển khai bằng hàng loạt mô hình sáng tạo, gần dân, dễ nhớ, dễ thực hiện: “Câu lạc bộ pháp luật ở cơ sở”, “Tủ sách pháp luật đặt tại nhà văn hóa, trường học, trạm y tế”, “Trợ giúp pháp lý lưu động và tư vấn trực tiếp tại cộng đồng”, “Tuyên truyền viên pháp luật cơ sở”, “Hòa giải ở cơ sở và mạng lưới hòa giải viên… Theo thông tin từ Hội đồng Phối hợp Giáo dục pháp luật của tỉnh, thì từ đầu năm 2025 đến nay đã tổ chức 5 hội nghị liên quan đến triển khai các luật: Dữ liệu; phòng, chống mua bán người; phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng … bằng hình thức trực tiếp tại điểm cầu tỉnh và trực tuyến đến điểm cầu các huyện, thành phố; các xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh với hơn 7.000 người tham dự. Đồng thời, lồng ghép các nội dung tuyên truyền về pháp luật biên giới vào các buổi sinh hoạt chi bộ, các buổi họp của bản, của dòng họ, gia đình để nâng cao kiến thức pháp luật cho bà con.
Cấp ủy, Ban Chỉ huy Đồn Biên phòng Thu Lũm xác định công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cho bà con khu vực biên giới là nhiệm vụ thường xuyên và quan trọng. Vì vậy, đơn vị luôn bám sát chỉ đạo của cấp trên, biên soạn các nội dung cốt lõi, dễ hiểu về bảo vệ biên giới để truyền đạt đến Nhân dân. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với các hội, đoàn thể của xã và các bản, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước về quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia; Luật Biên giới quốc gia, Luật Biên phòng Việt Nam. Nhờ đó, nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của bà con ngày càng được nâng lên rõ rệt.
Ngoài phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và người có uy tín trong việc vận động đồng bào tích cực tham gia quản lý, bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới. Đồn Biên phòng Thu Lũm còn ưu tiên lựa chọn những cán bộ, chiến sĩ là người dân tộc thiểu số hoặc biết tiếng dân tộc thiểu số để trực tiếp tuyên truyền bằng tiếng bản địa về các hành vi vi phạm pháp luật và những thủ đoạn mà các thế lực thù địch thường sử dụng nhằm chia rẽ, phá vỡ khối đại đoàn kết dân tộc. Với cách truyền đạt gần gũi, nội dung dễ hiểu, dễ nhớ, lực lượng tuyên truyền đã giúp đồng bào vùng biên nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, đồng thời đề cao cảnh giác, không để bị lôi kéo vào các hoạt động phi pháp gây tổn hại đến khối đoàn kết dân tộc, ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội và an ninh biên giới. Những buổi tuyên truyền như vậy không chỉ giúp đồng bào biết luật, hiểu luật mà quan trọng hơn, giúp họ tin vào luật, từ đó tự giác thực hiện.
Sự vào cuộc của hệ thống chính trị địa phương cũng tạo nên một mạng lưới tuyên truyền rộng khắp bằng các mô hình: “Tổ tự quản đường biên, cột mốc”, “Dòng họ tự quản”, “Bản không có tội phạm và tệ nạn xã hội”… nhằm phát huy sức mạnh cộng đồng trong việc giữ gìn an ninh, trật tự và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ ở các xã biên giới tỉnh Lai Châu. Thông qua đó, mỗi dòng họ, mỗi nhóm hộ dân đều được giao trách nhiệm cụ thể trong bảo vệ địa bàn, bảo vệ đường biên. Không ít câu chuyện đẹp đã trở thành tấm gương cho toàn tuyến biên giới, như những hộ dân tự nguyện dựng lán canh rừng, làm đường tuần tra, hay những già làng quyết liệt vận động con cháu từ bỏ vượt biên trái phép sang các nước láng giềng lao động tự do…
Thượng tá Trương Minh Đức, Phó Chỉ huy Trưởng Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh, Chỉ huy Trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Lai Châu cho biết: Với chủ trương bám sát địa bàn, gần gũi nhân dân, cán bộ, chiến sĩ ở các đồn biên phòng đã đến tận bản, từng hộ dân, thực hiện 4 cùng “cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc” với bà con để tuyên truyền vận động nhân dân tham gia bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, giữ gìn trật tự xóm, bản; chấp hành quy chế khu vực biên giới, hiệp định quản lý biên giới đất liền Việt Nam – Trung Quốc; vận động nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, không tin, không nghe theo các luận điệu tuyên truyền của các thế lực thù địch, lôi kéo di cư tự do…
Đến nay, trên địa bàn biên giới tỉnh Lai Châu đã hình thành 204 tổ tự quản an ninh trật tự với 1.203 thành viên, cùng 48 tập thể, 409 hộ gia đình và 704 cá nhân tham gia quản lý 223,189km đường biên, 86 cột mốc và 2 công trình biên giới. Nhờ sự tham gia tích cực của người dân, lực lượng biên phòng đã phát hiện và xử lý kịp thời nhiều vụ việc vi phạm pháp luật, góp phần bảo vệ an ninh trật tự khu vực biên giới; Thông qua Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, hơn 30 hoạt động giao lưu nhân dân đã được tổ chức, kết nối nhân dân Lai Châu với nhân dân Trung Quốc, Lào, Nhật Bản và Hàn Quốc; Đặc biệt hoạt động ký kết nghĩa 6 cặp xã, thôn bản biên giới với các trấn, thôn bản của tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), góp phần duy trì quan hệ láng giềng hữu nghị giữa nhân dân hai bên biên giới. Ngoài ra, bà con được tuyên truyền về quy định xuất nhập cảnh, giao thương biên giới, và các nguyên tắc ứng xử khi tham gia giao lưu nhân dân… để người dân hiểu rằng mỗi hành động đều góp phần làm đẹp hình ảnh đất nước trong mắt bạn bè quốc tế, họ càng thêm ý thức giữ gìn, không vi phạm quy định, không để kẻ xấu lợi dụng.
Có thể nói, trong thế trận bảo vệ biên giới toàn dân, tuyên truyền chính là “sợi dây nối” để các chủ trương lớn của Đảng trở thành hành động cụ thể ngay trong từng nếp sống vùng biên. Bằng tình yêu, trách nhiệm với từng cột mốc, từng tấc đất của quê hương, bà con các dân tộc nơi đây trở thành lực lượng nòng cốt, cùng lực lượng BĐBP đã tạo nên “thế trận lòng dân”, góp phần xây dựng vùng “phên dậu” Tổ quốc hòa bình, ổn định và phát triển.
CHÂM VÕ
> Xem thêm: