Hình ảnh những người lính biên phòng “3 cùng” với nhân dân trở thành biểu tượng đẹp về người lính mang quân hàm xanh. Họ kiên cường truy bắt tội phạm, ngăn chặn các đối tượng xâm nhập trái phép hay mở lớp dạy chữ cho trẻ em vùng biên… Nhưng vượt lên những nhiệm vụ quen thuộc ấy, người lính biên phòng hôm nay còn đảm nhận thêm những công việc mới mẻ của thời chuyển đổi số: hướng dẫn người dân tiếp cận công nghệ, hỗ trợ thủ tục trực tuyến, giúp bà con hòa nhịp với nhịp sống hiện đại.
Cái khó “ló” tấm lòng
Tục ngữ Việt Nam có câu “cái khó ló cái khôn”, nhưng ở đây thì “cái khó “ló” tấm lòng”. Đó là sự giúp đỡ hào hiệp, hiệu quả và kịp thời của Viettel Lai Châu đối với nhân dân ở các xã biên giới của tỉnh Lai Châu. Nơi ấy, cái nghèo vẫn đeo bám nhiều gia đình. Bởi thế, chiếc điện thoại thông minh là tài sản quý giá đối với nhiều người. Khi nội dung “chuyển đổi số” được triển khai trên địa bàn, để giải “bài toán khó” về công cụ hỗ trợ chuyển đổi số, trong vòng 2 tháng, Bộ đội Biên phòng Lai Châu đã phối hợp với Viettel Lai Châu trao 25 chiếc điện thoại thông minh kèm thẻ sim dành tặng những người dân có hoàn cảnh khó khăn. Đây là một phần trong kế hoạch tặng ít nhất 200 điện thoại và thẻ sim mà hai đơn vị sẽ đẩy mạnh phối hợp triển khai trong thời gian tới.
Sau khi đã có điện thoại, “bài toán khó” tiếp theo là làm như thế nào để bà con ứng dụng hiệu quả các ứng dụng số, tiếp cận thông tin tuyên truyền từ các cấp chính quyền một cách nhanh chóng được đặt ra. Theo Đại tá Nguyễn Văn Hưng, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Lai Châu: “Chúng tôi đã thành lập mỗi đồn biên phòng một tổ giáo viên từ 3 đến 5 đồng chí, đi đến các thôn, bản để giúp đỡ, hướng dẫn cho bà con nhân dân hiểu biết về chuyển đổi số; đồng thời hướng dẫn cho bà con phương thức sử dụng điện thoại thông minh. Để từ đó bà con nhân dân có điều kiện trao đổi thông tin giữa các thành viên trong gia đình. Đặc biệt, qua đó bà con sẽ biết cách để cung cấp những thông tin phản ánh, tố giác tội phạm cho bội đội biên phòng”.
Từ khát vọng nâng cao nhận thức của người dân, mỗi chiến sĩ giờ đây là một thầy giáo, mang “nền văn minh số” đến với từng ngõ, từng nhà. Với phương pháp “mưa dầm thấm sâu”, một lần chưa được, cán bộ tiếp tục đến dạy lần 2, rồi lần 3, từ học tập trung đến cầm tay chỉ việc từng người. Đến nay, đã có hơn 40 lớp học lần lượt được tổ chức với sự tham gia hào hứng của đông đảo bà con các dân tộc Mông, Dao, Hà Nhì, Thái… trên địa bàn. Chị Chẻo Thị Hoa, người dân ở bản Sì Choang, xã Sì Lở Lầu phấn khởi khoe với chúng tôi: Chương trình hôm nay đã mang đến cho người dân nhiều kiến thức về chuyển đổi số, về mạng xã hội, cũng như là giúp người dân tránh được những việc như lừa đảo trên mạng. Bản thân tôi cũng sẽ hướng dẫn lại cho người nhà, người thân và những người xung quanh có thêm nhận thức về mạng xã hội, về những thông tin của Chính phủ và Bộ đội Biên phòng.
Thêm một “hạnh phúc” về bản
Song hành với việc tập huấn, hướng dẫn, Bộ đội Biên phòng đã thiết lập các mã QR Code để tạo sự thuận tiện cho bà con trong các hoạt động. Đặc biệt phải kể đến mã QR truy cập “hòm thư điện tử ẩn danh” của cán bộ, chiến sĩ đồn biên phòng Vàng Ma Chải. Giờ đây, thay vì phải đến tận đồn trình báo, người dân giờ chỉ cần quét mã QR trên tấm poster được dán ở các khu vực công cộng như nhà văn hóa, trạm y tế, hay chợ phiên để gửi tin báo tố giác tội phạm. Sau 2 tháng triển khai, “Hòm thư điện tử ẩn danh” đã tiếp nhận 32 lượt tin báo, trong đó có 14 tin có giá trị đặc biệt.
Thiếu tá Phạm Minh Trí, Chính trị viên Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu cho biết: Đơn vị đã triển khai có hiệu quả mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh đẩy nhanh chuyển đổi số”, mô hình “Hòm thư điện tử ẩn danh”; tổ chức 17 buổi, cho trên 850 lượt quần chúng nhân dân về kỹ năng ứng dụng công nghệ số. Thiết lập 17 mã QR nội dung phổ biến giáo dục pháp luật cho nhân dân. Qua đó, bà con đã hiểu biết sâu, rộng hơn về pháp luật; 100% cán bộ xã, bí thư chi bộ, trưởng bản đã biết sử dụng công nghệ thông tin, để truyển tải các tài liệu phổ biến giáo dục pháp luật.
Ở nơi rẻo cao biên giới Lai Châu, công nghệ số tưởng chừng xa vời, nay đã và đang trở nên hiện thực và hữu ích nhờ sự kiên nhẫn và tận tụy của những người lính biên phòng. Từ chỗ bao đời qua nhiều người dân chỉ quen với nương rẫy, núi rừng, thì nay họ đã và đang làm chủ công nghệ số. Đúng là một hạnh phúc mà chỉ vài năm trước thôi, nằm mơ cũng không ai dám nghĩ tới. Hơn thế, chính quyền và bộ đội có thêm một công cụ hữu ích để tuyên truyền, phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật đến với từng xóm, từng nhà và từng người.
Nhộn nhịp nơi “12 tầng dốc”
Chúng tôi đến Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải (xã Sì Lở Lầu) nơi triển khai hiệu quả phong trào “Bình dân học vụ số” tại địa bàn các xã vùng biên. “Sì Lở Lầu” trong tiếng Dao Đỏ nghĩa là “12 tầng dốc”, một cái tên gợi cho mỗi chúng ta hình dùng về địa hình hiểm trở, quanh co của xã biên giới thuộc tỉnh Lai Châu. Nơi đây, giữa trùng điệp núi rừng, có những người lính Biên phòng vẫn miệt mài “đi từng ngõ, gõ từng nhà” để đưa tri thức pháp luật và công nghệ số đến từng người dân vùng cao. Nổi bật trong số đó là Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải – người khởi xướng và dẫn dắt mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh – Đẩy nhanh chuyển đổi số”.
Xã Sì Lở Lầu có 27 bản với 16.191 nhân khẩu, nhưng Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải chỉ quản lý 17 bản, hơn 8.900 nhân khẩu gồm các dân tộc Mông, Dao, Hà Nhì. Dù bà con chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, nhưng tập quán lạc hậu và điều kiện kinh tế – xã hội còn nhiều khó khăn khiến các vấn đề như tảo hôn, xuất cảnh trái phép, ma túy… vẫn hiện hữu. Trăn trở với thực tế này, để từng bước nâng cao nhận thức cho bà con, Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải đã giao trọng trách lên đôi vai Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật theo hướng mới, sát thực và phù hợp với vùng đồng bào dân tộc.
Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh chia sẻ: Muốn người dân nghe thì phải nói điều họ cần. Muốn họ làm thì phải chỉ tận tay, hướng dẫn tận nơi. Pháp luật và công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi đến được đúng đối tượng. Nhận thấy bà con đã bắt đầu dùng điện thoại thông minh nhưng chưa biết cách ứng dụng vào cuộc sống, anh đã đề xuất và trực tiếp triển khai mô hình “Thầy giáo quân hàm xanh”, đồng thời lồng ghép thực hiện Đề án số 1371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ: Phê duyệt Đề án “Phát huy vai trò của lực lượng Quân đội nhân dân tham gia công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật tại cơ sở giai đoạn 2021 – 2027”.
Tấm gương thiếu tá tiên phong
Nhận xét về Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh, Trung tá Trương Thái Bình, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Vàng Ma Chải khẳng định: Bằng tình quân dân chân thành, nồng ấm, đồng chí Khánh đã biến công tác chính trị thành hành động cụ thể, tạo chuyển biến thực chất trong nhận thức và hành vi của người dân. Mô hình của anh không chỉ hiệu quả ở đơn vị mà còn được nhiều đồn Biên phòng khác học tập, nhân rộng. Thiếu tá Nguyễn Duy Khánh là xứng đáng là tấm gương trong học tập và làm theo tư tưởng của Bác, để chiến sĩ trong toàn quân học tập.
Không chỉ gắn bó với dân bằng trách nhiệm của một người lính, Thiếu tá Khánh còn mang trái tim của một người thầy. Ở những bản làng cheo leo như Tả Ô, Nhóm 1…, bà con đã quen với hình ảnh người lính quân hàm xanh cầm chiếc điện thoại chỉ dẫn từng thao tác nhỏ. Bà Tẩn San Mẩy, người dân bản Tả Ô, bày tỏ: Hồi trước tôi sợ cái điện thoại thông minh lắm, giờ thì biết mở lên tra luật, xem chính sách, hỏi cán bộ Biên phòng bất cứ lúc nào. Bộ đội vừa dạy, vừa làm giúp, ai cũng quý, cũng tin. Sự đồng hành ấy không chỉ lan tỏa đến người dân mà còn tiếp thêm nguồn vui, động lực cho cả chi bộ thôn, bản. Ông Chẻo Phủ Hòa, Trưởng bản Nhóm 1, xúc động chia sẻ: Từ khi có bộ đội xuống sinh hoạt cùng chi bộ, cuộc họp bản vui hơn, thiết thực hơn. Bà con biết nhiều cái mới, biết lên mạng, biết hỏi luật, không sợ mù mờ thông tin nữa.
Giờ đây, trên các nẻo đường biên giới của tỉnh Lai Châu, hình ảnh người “thầy giáo quân hàm xanh” vẫn miệt mài với chiếc điện thoại, mã QR, video clip… tận tình hướng dẫn cả trực tiếp và trực tuyến qua cuộc dọi di động, chỉ bảo bà con tiếp cận với công nghệ số. Không chỉ nhận những thông tin về an ninh biên giới, chủ quyền lãnh thổ mà anh và đồng đội còn giúp bà con nhiều kiến thức khác trong cuộc sống hôn nhân gia đình, về phát triển kinh tế – văn hóa. Hình ảnh một Thiếu tá tiên phong trong công tác chuyển đổi số đã thể hiện vẻ đẹp tri thức, tận tụy vì dân của người lính quân hàm xanh và góp phần quan trọng thắt chặt hơn nữa tình cảm quân dân trong thời bình.
MAI THĂNG LONG
> Xem thêm:
“Sức hút” từ bản du lịch cộng đồng nơi rẻo cao Tây Bắc – Thoa Đồng
Những người con của bố Mùa A Tủa – Bùi Thị Sơn
Sức lan tỏa từ việc học tập và làm theo Bác ở Công ty Điện lực Lai Châu – Phạm Hải